Mitoz Bölünme

Canlıların temel yapı taşı hücredir. Hücreler belirli bir olgunluğa eriştikten sonra bölünerek çoğalırlar. Hücre bölünmesi mitoz ve mayoz olmak üzere iki çeşittir.

Mitoz Bölünme

Mitoz bölünme tek hücreli canlılarda üremeyi sağlarken, çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme, yenilenme ve yaraların onarılmasını sağlayan bölünme türüdür. Mitoz bölünme tüm canlılarda görülür. Mitoz bölünme özelliklerini şu şekilde ifade edebiliriz:

  • Mitoz bölünme canlıların vücut hücrelerinde görülür.
  • Tek hücreli canlılarda mitoz bölünme üremeyi sağlar.
  • Mitoz bölünmede kromozom sayısı değişmez..
  • Mitoz bölünme sonucunda iki yavru hücre oluşur. Oluşan hücre sayısı 2n ile hesaplanabilir(n:Mitoz bölünme sayısı)

Mitoz Bölünme

  • Mitoz sonucunda oluşan hücrelerin kalıtsal yapısı değişmez. Bu sebeple kalıtsal çeşitlilik meydana gelmez.
  • Mitoz bölünme insanlarda zigot oluşumuyla başlar ve ölene kadar sürekli olarak devam eder.
  • Mitoz bölünme sonucu oluşan yavru hücrelerin kalıtsal yapıları tamamen aynıdır ancak hücrelerin sitoplazma miktarları, organel sayıları, hacimleri ve şekilleri farklı olabilir.
  • Mitoz bölünme çekirdek ve sitoplazma bölünmesi olmak üzere iki safhada gerçekleşir.
  • Mitoz bölünme sayesinde kalıtsal bilgi nesiller boyu korunur.
  • Mitoz sonucu oluşan hücreler belirli olgunluğa eriştiğinde tekrar mitoz bölünme geçirebilir.
  • Sinir hücresi, çizgili kas hücresi, olgunlaşmış alyuvar hücresi ve üreme hücreleri (Yumurta, sperm, polen) mitoz bölünme geçirmez.

Mitoz Bölünme Evreleri

Mitoz bölünme çekirdek ve sitoplazma bölünmesi olmak üzere iki aşamada gerçekleşir.

Çekirdek Bölünmesi: Çekirdek bölünmesi başlamadan önce hücre bölünmeye hazırlık yapar. Bu aşamaya hazırlık evresi (interfaz) denir.

Hazırlık evresinde ;

  • DNA kendini eşler(kopyalar) ve miktarını 2 katına çıkartır.
  • Hücre bölünme için gerekli protein ve enerjiyi üretir.
  • Hücre organel sayısını artırır.
  • Hayvan hücrelerinde sentrozom eşlenir.

İnterfaz Evresi Mitoz konu anlatımı 10. Sınıf

 

 

 

 

 

 

 

 

1.Evre(Profaz): Bu evrede kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşmasıyla kromozomlar belirgin bir hal alır. Çekirdek zarı erir, çekirdekçik kaybolur. Sentrozom çifti birbirinden ayrılarak kutuplara doğru hareket ederek iğ ipliklerini oluşturmaya başlar.Çekirdek zarının erimesiyle serbest kalan kromozomlar iğ ipliklerine tutunmaya başlar. Profaz evresi çekirdek bölünmesinin en uzun evresidir.

MİTOZ BÖLÜNME

2.Evre(Metafaz): Bu evrede kromozomlar hüncrenin ortasına(ekvatoral düzleme) dizilir. Bu evre aynı zamanda mikroskop altında kromozomların en net görüldüğü evredir.

Metafaz nedir?

3.Evre(Anafaz): Bu evrede iğ iplikleri kısalarak kromozomları sentromer adı verilen boğumdan kopartır ve kardeş kromatidler zıt kutuplara çekilir.

MİTOZ BÖLÜNME EVRELERİ-Konu özeti | fenkurdu.gen.tr

4.Evre(Telofaz): Telofaz evresinde zıt kutuplara çekilen kardeş  kromatidler etrafında tekrar çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşmaya başlar. Kromozomlar incelip uzamaya ve tekrar kromatin ipliklere dönüşmeye başlarlar.Bu evre çekirdek bölünmesinin son evresidir. 

Hücre Bölünmesi • Yordama

Sitoplazma Bölünmesi: Çekirdek bölünmesinin tamamlanmasıyla beraber sitoplazma bölünmesi gerçekleşmeye başlar. Sitoplazma bölünmesi hayvan ve bitki hücrelerinde farklılık gösterir. Hayvan hücrelerinde sitoplazma dıştan içe doğru boğumlanma şeklinde gerçekleşir. 

MİTOZ BÖLÜNME (7.SINIF)

Bitki hücrelerinde ise hücre duvarı bulunması sebebiyle sitoplazma bölünmesi boğumlanma şeklinde gerçekleşemez. Bu hücrelerde sitoplazma bölünmesi orta lamel(ara lamel) oluşumu ile gerçekleşir.

Sitoplazma Bölünmesi (Sitokinez) - Canlı Bilimi - Biyoloji

Mitoz bölünmede bitki ve hayvan hücreleri arasındaki farklılar ise şöyle ifade edilebilir,

  • Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmaz, fakat özel proteinler sayesinde iğ iplikleri oluşur. Bu özel proteinler sayesinde kardeş kromatidler birbirinden ayrılır.
  • Bitki hücreleri kalın hücre duvarları olduğundan dolayı sitoplazma bölünmesi boğumlanarak gerçekleşmez. Sitoplazma bölünmesinde ara lamel oluşur.

      Hazırlayan: Serkan BOLCA – Fen Bilimleri Öğretmeni

Bir cevap yazın