Karışımların Ayrılması

Karışımlar fiziksel olarak maddelerin rastgele oranlarda karıştırılmasıyla elde edilir. Karışımların oluşması sırasında herhangi kimyasal bir olay meydana gelmez. Yeni maddeler oluşmaz ve karışımı oluşturan maddeler kimliklerini kaybetmez. Bu sebeple karışımlar kendilerini oluşturan maddelere basit fiziksel yöntemler kullanılarak ayrıştırılabilir.

Buharlaştırma

Sıvı-katı karışımlar içerisindeki çözünen maddeyi karışımdan ayırmak için kullanılır. Çözeltideki sıvının tamamı buharlaştırılarak kaptan uzaklaştırıldığında geriye çözünen katı madde kalmış olur. Örneğin tuzlu su ya da şekerli su çözeltisinde suyun tamamı buharlaştırılırsa geriye sadece tuz ya da şeker kalır.

KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI (7.SINIF)

Ayrıca bu yöntem  tuz elde edilmesinde, süt tozu elde edilmesinde,
şeker üretilmesinde, pestil, salça, reçel, marmelat yapımında da kullanılır.

Damıtma

Sıvı-sıvı çözeltilerin birbirinden ayrılmasında kullanılan yöntemdir. Bu yöntemde ısıtılan sıvılardan kaynama noktası düşük olan sıvı buharlaşarak kaptan ayrılır ve soğutucu düzenekten geçen sıvı tekrar yoğuşturularak ayrı bir kapta toplanır ve böylelikle birbiri içerisinde çözünen sıvılar ayrılmış olur. Sonuç olarak bu tür çözeltilerde yer alan sıvılar kaynama noktası farkından  yararlanılarak birbirinden ayrılmış olur.

7. Sınıf Fen Bilimleri Ayrımsal Damıtma Düzeneği Nedir ? - LGS Fen Bilimleri

Bu yöntem kullanılarak su-alkol karışımı birbirinden ayrılabilir. Ayrıca petrolün rafinerilerde benzin, motorin, fuel oil, lpg gibi bileşenlerine ayrıştırılması damıtma yöntemi ile gerçekleştirilir.

7.Sınıf Karışımların Ayrılması Konu Anlatımı - fenbilim.net

Ayırma Hunisi İle

Birbiri içerisinde çözünmeyen sıvı-sıvı heterojen karışımları ayırmada kullanılır. Ayırma hunisinin vanası açılarak altta yer alan sıvı başka bir kaba alınarak karışımdan ayrılır. Su-Zeytinyağı, su-benzin ve su-mazot gibi karışımlar bu yöntemle ayrılabilir.

Karışımları ayırma yöntemleri

Yüzdürme Yöntemiyle Ayırma

Ayrıştırma Yöntemleri Konu Anlatımı | Bilgicik.Com - Bilgicik.Com

Farklı yoğunluklara sahip heterojen maddelerin ayrılmasında kullanılır. Suya atılan maddelerden yoğunluğu büyük olan suda batarken, yoğunluğu sudan küçük olan madde suda yüzer. Örneğin kum-talaş karışımı suya atıldığında kum suda batarken talaş suda yüzer ve bu karışım yüzdürme yöntemiyle birbirinden ayrılabilir.

Rüzgar Yardımıyla Savurma

Karışımları Ayırma Yöntemleri |

Bu yöntem yardımıyla yoğunlukları küçük olan saman çöp vb. tahıl ürünlerinin içerisinden havaya savrulduğunda rüzgar yardımıyla ayrılabilir. Buğday, çeltik vb. ürünler bu yöntemle birbirinden ayrılabilir.

Süzme

Karışımları Ayırma Yöntemleri |

Sıvı-katı heterojen karışımlar bu yöntemle ayrılabilir. Çayın posasının ayrılması, su-makarna karışımının ayrılması bu yöntemle gerçekleştirilebilir.

Eleme 

Karışımların Ayrılması-Konu özeti - Fen Kurdu

Tanecik büyüklükleri farklı katı-katı heterojen karışımlar bu yöntem ile birbirinden ayrılabilir. Pirincin içindeki kırıklar, unun içerisindeki yabancı maddeler, kumun içerisindeki büyük çakıllar bu yöntem yardımıyla ayrılabilir.

Mıknatısla Ayırma 

mıknatısla ayırma |

Mıknatıs demir, nikel, kobalt elementlerini çekmektedir. Karışım içerisinde demir, nikel ve kobalt varsa mıknatısla ayırım sağlanabilir. Örneğin demir tozu-kum karışımı bu yöntemle ayrılabilir.

Elektriklenme ile Ayırma

Ayrıştırma Yöntemleri Konu Anlatımı | Bilgicik.Com - Bilgicik.Com

Sürtünme ile elektriklendirilen plastik ve cam gibi bazı cisimler yardımıyla gerçekleştirilebilir. Örneğin tuz-karabiber karışımı ya da şeker-kükürt karışımı bu yöntemi kullanarak ayrılabilir.

Erime Noktası Farkı ile Ayırma

KARIIMLARIN AYRILMASI KatKat Karmlarnn Ayrlmas ELEKTRKLENME YOLUYLA AYIRMA

Bu yöntem katı-katı çözeltileri(alaşım) ayırmada kullanılabilir. Örneğin çinko-kalay, demir-kurşun gibi  alaşımlar bu yöntemle birbirinden ayrılabilir.

Çözünürlük Farkı Yardımıyla Ayırma

Ayrıştırma Yöntemleri Konu Anlatımı | Bilgicik.Com - Bilgicik.Com

Bu yöntem iki katı heterojen karışımların ayrılmasında kullanılır. Katılardan birinin sıvı içerisinde çözünmesi diğerinin ise çözünmemesi gerekir. Kum-tuz karışımı bu yöntemle birbirinden ayrılabilir.

Hazırlayan: Serkan BOLCA – Fen Bilimleri Öğretmeni

Bir cevap yazın