Güneş ve Ay Tutulmaları

Güneş ve Ay Tutulması

Dünya, Güneş’in; Ay da Dünya’nın etrafında sürekli döner. Güneş, Dünya ve Ay, aynı doğrultuya geldiklerinde bazı durumlarda tutulma olayları gerçekleşir. Güneş ve ay tutulmaları belirli aralıklarla tekrar eden doğa olaylarıdır. Aynı zamanda Güneş ve ay tutulmaları birer gölge olayıdır.

 

Güneş Tutulması

Ay, Dünya ile Güneş’in arasına girer ve Dünya’nın belli bir kısmı bir süre Ay’ın gölgesinde kalarak Güneş gündüz vakti görülemez hale gelir. Bu olaya Güneş tutulması adı verilir.

 

Ay ve Güneş Tutulması Nedir?

 

Güneş Tutulmasının Özellikleri

  • Güneş tutulması Ay’ın yeni ay evresinde gerçekleşir ancak her yeni ay evresinde görülmez.
  • Güneş tutulması tam ve parçalı güneş tutulması şeklinde gerçekleşmektedir.
  • Tam güneş tutulmasında, ortalık gece gibi kararır, Parçalı güneş tutulmasında güneşin bir kısmı görülür yarı gölge gerçekleşir.
  • Tutulma olayı Ay’ın gölgesinde kalan ve Dünya’nın Güneş’e bakan bir bölgesinde gözlemlenir.
  • İdeal bir güneş tutulması 7,5 dakika ve 250 km yarıçaplı bir alanda gerçekleşir.
  • Güneş tutulması olayını izlemek için özel üretilmiş güneş tutulma gözlüğü kullanılmalıdır.
  • Ay’ın yörünge düzlemi ile Dünya’nın yörünge düzlemi arasında beş derece kadar bir açı olması sonucu, Ay her defasında Güneş’in tam önünden geçmez ve dolayısıyla bu çakışma seyrek olarak oluşur. Bu yüzden, yılda iki ile beş arasında güneş tutulması gözlemlenir. Bunlardan en çok ikisi tam tutulma olabilir.

 

Ay Tutulması 

Dünya, Güneş etrafında dolanırken bazı zamanlar Güneş ile Ay’ın arasına girer. Güneş, Dünya ve Ay tam olarak aynı doğrultuda olduğu zaman Dünya’nın gölgesi Ay’ın üzerine düşerve Ay ışık alamadığı için bir süreliğine görünmez. Bu olaya Ay tutulması denir.

 

Tam Gölge - Güneş ve Ay Tutulması - 5. Sınıf - Işığın ve Sesin ...

 

Ay Tutulmasının Özellikleri

  • Ay tutulması gece ve Ay’ın dolunay evresinde gerçekleşir. Ay’ın Dünya etrafındaki dolanma ekseni düzgün olmadığı için her dolunay evresinde Ay tutulması gerçekleşmez.
  • Ay tutulması gece bulutsuz bir havada çıplak gözle rahatlıkla izlenebilir.
  • Ay tutulması genellikle yılda iki kere ortaya çıkar. Bazı özel durumlarda Ay tutulmasının hiç ortaya çıkmadığı veya üç defa ortaya çıktığı da olabilir.
  • Genel olarak 30-60 dakika sürer.

Güneş ve Ay Tutulmasının Karşılaştırılması

 

Ay ve Güneş Tutulması Animasyonu - Videosu - Fen Bilimleri ...

 

                 Ay Tutulması                                                            Güneş Tutulması

 

1. Gece gerçekleşir. Gündüz gerçekleşir.
2. Daha seyrek gerçekleşir. Daha sık gerçekleşir.
3. Tutulma uzun süre gözlenir. Tutulma kısa süre gözlenir.
4. Daha geniş alanda gözlenir. Daha dar alanda gözlenir.
5. Çıplak gözle izlenebilir. Filtreli gözlükle izlenmelidir.
6. Ay’ın dolunay evresinde gerçekleşir. Ay’ın yeni ay evresinde gerçekleşir.
7. Ay, gözlenemez. Güneş, gözlenemez.
8. Ay tutulması yılda ortalama 2 defa gözlenir. Güneş tutulması yılda en az 2, en fazla 5 defa gözlenir.

 

Güneş ve Ay tutulması Arasındaki Benzerlikler

  • İki olayda belirli sürelerle gerçekleşen doğa olaylarıdır.
  • Tutulmaların gerçekleşebilmesi için Ay, Güneş ve Dünya’nın aynı doğrultuda olması gerekir.
  • İki olay da ışığın doğrusal yolla yayıldığını kanıtlar ve birer gölge olayıdır.

 

Hazırlayan: Serkan BOLCA- Fen Bilimleri Öğrt.

Bir cevap yazın