Sürtünme Kuvveti

Cisimlerin hareketi esnasında sürekli olarak cisme etki eden ve hareketi zorlaştırıcı kuvvete sürtünme kuvveti denir.

SÜRTÜNME KUVVETİ (5.SINIF)

Sürtünme kuvveti;

  • Hareketin yönüne zıttır ve cismin hareketini zorlaştırır.
  • Sürtünme kuvveti temas gerektiren bir kuvvettir.
  • Duran cisimlerin hareket etmesini zorlaştırır.
  • Cisimleri hareket ettirebilmek için zeminle arasındaki sürtünme kuvvetinden daha fazla kuvvet uygulamamız gerekir.
  • Sürtünme kuvveti pürüzlü yüzeylerde daha fazladır, kaygan yüzeylerde sürtünme kuvveti azdır.

Sürtünme Kuvveti Nedir - Mühendis Beyinler

Günlük hayatta bazen sürtünme kuvvetini artırmaya çalışırken bazen ise sürtünme kuvvetini azaltmaya çalışırız. Bu tamamen amacımıza bağlı olarak değişir. Günlük hayatta;

  • Kapı menteşelerinin yağlanması
  • Taşıtların motorlarının içine yağ konulması
  • Gemilerin önlerinin V şeklinde tasarlanması
  • Çeşitli eşyalara ve araçlara  tekerlek takılması
  • Bisiklet yarışçılarının özel tasarım kask takması ve bisikletlerini eğik sürmesi
  • Araba , tren ve uçakların havadan en az etkilenecek şekillerde tasarlanması
  • Balıkların şekilleri ve pullarında bulunan kaygan sıvılar
  • Yüzücülerin giydiği mayo ve taktıkları boneler

sürtünme kuvvetini azaltmak için örnek verilebilir.

5. Sınıf Fen Bilimleri Sürtünme Kuvveti Konu Anlatımı | FenEhli.com

Bazı durumlarda ise sürtünmeyi artırmamız gerekir. Örneğin

  • Kışın buzlu yollara kum dökülmesi
  • Kışlık ayakkabıların altlarının girintili çıkıntılı olması
  • Kramponların altının çivili olması
  • Kışın arabalara kış lastiği ve karlı havalarda araçlara zincir takılması
  • Kalecilerin eldiven kullanması
  • Paraşütle atlayan kişilerin geniş yüzeyli paraşütler kullanmaları
  • Haltercilerin ellerine pudra sürmesi
  • Halıların altına halı kaydırmazların konulması

sürtünmeyi artırmak içindir.

Sürtünmeyi azaltan ve artıran durumlar |

 

Sürtünme kuvveti iki temel faktöre bağlıdır;

  • Cismin ağırlığı(zeminin tepki kuvveti) artarsa sürtünme kuvveti artar.
  • Birbirine sürtünen yüzeylerin pürüzlülüğü artarsa sürtünme kuvveti artar.

Sürtünme Kuvveti Nedir? Nelere Bağlıdır? Statik Sürtünme ve Kinetik Sürtünme | Bilgeniz.com

Sürtünme kuvveti cismin zemine temas eden yüzey alanının büyüklüğüne bağlı değildir. Yüzeyin büyüklüğünün değişmesi sürtünme kuvvetinin değerini değiştirmez.

surtunme-kuvveti-2

Hava Direnci (Havanın Sürtünme Kuvveti)

Hava hareket halindeki tüm cisimlere sürtünme kuvveti uygular. Buna hava direnci denir. Hava direnci cisimlerin hızlarını azaltıcı etki yapar. Bu sebeple araçların tasarımı yapılırken hava direncinden en az etkilenecek şekilde tasarımları yapılır. Hava direnci;

  • Cisimlerin yüzey alanları arttığında artar
  • Cisimlerin hızı arttığında artar.

Günlük hayatta bazı durumlarda hava direncini azaltmaya bazı durumlarda ise hava direncini artırmaya çalışırız. Örneğin yarış arabası uçak, otomobil vb. araçlar tasarlanırken genel olarak hava direncinden daha az etkilenmeleri için oval şekillerde tasarlanır.

uçakların önünün sivri olması hava direncini azaltır mı çoğaltır mı - Eodev.com

Yarışlarda bisikletçiler hava direncinde daha az etkilenmek için bisikletin üzerinde yatar pozisyonda bisikletlerini sürer.

Enerji Dönüşümleri ve Sürtünme Kuvveti

Paraşütlerde ise amaç yüzey alanını artırarak hava direncini artırmak ve yere güvenli bir şekilde inebilmektir.

Emre Kaya'nın Jet Ski ve Paraşüt Keyfi - Haberler Magazin

Yarış arabaları ise tamamen hava direncinden en az etkilenecek şekilde özel olarak tasarlanır.

2021 F1 aracı konseptiyle ilgili merak ettiğiniz sorular cevaplandı

Su Direnci(Suyun Sürtünme Kuvveti)

Su da tıpkı hava gibi içesinde ya da üzerinde hareket eden cisimlere sürtünme kuvveti uygular. Buna su direnci denir. Suyun uygulamış olduğu sürtünme kuvveti havaya göre oldukça büyüktür. Çünkü suyun yoğunluğu havaya göre çok daha büyük değerlerdedir.

Günlük hayatta suda hareket eden cisimler tasarlanırken uçları sivri ve oval olacak şekilde tasarımları yapılır.

SÜRTÜNME KUVVETİ (5.SINIF)

Deniz altılarda su direncinden en az etkilenecek şekilde tasarlanmıştır.

Denizaltı Nedir? Denizaltı Gemileri Nasıl Çalışır?

Balıkların şekilleri de su direncinden en az etkilenecek şekildedir. Aynı zamanda balıkların üzerinin kaygan olması su direncini azaltmak içindir.

Deniz Altındaki Kusursuz Yüzücüler: Köpek Balıkları – Yaratılış

Yüzücülerin suya atlarken kollarını birleştirmeleri, giyilen mayoların ve takılan bonelerin pürüzsüz olması su direncini azaltmak içindir.

5.Sınıf Sürtünme Kuvveti Konu Anlatımı - fenbilim.net

Hazırlayan: Serkan BOLCA – Fen Bilimleri Öğretmeni

Bir cevap yazın