Maddenin Hal Değişimi

Maddeler doğada katı sıvı ve gaz olma üzere üç fiziksel halde bulunur. Maddelerin bulunduğu hâlden başka bir hâle geçmesine hal değişimi denir. Maddelerin hal değiştirmesindeki temel sebep ısı enerjisinin değişmesi yani maddelerin ısı alması ya da dış ortama ısı vermesidir. Ayrıca ısı alan ya da veren her madde hal değiştirmez.

Süblimleşme

Erime

Katı maddelerin ısı alarak sıvı hale geçmesine erime denir. Saf katı maddelerin erime süresince

sıcaklıkları sabit kalır.

 

5.Sınıf Maddenin Hal Değişimi Konu Anlatımı - fenbilim.net

Saf katı maddeler aynı zamanda belirli sıcaklık değerlerinde hal değiştirir. Bu sıcaklık değerine erime sıcaklığı ya da erime noktası adı verilir. Erime sıcaklığı saf maddeler için ayırt edici özelliktir.

Donma

Sıvı maddelerin dış ortama ısı vererek katı hale geçmesine donma denir. Saf maddelerin donma süresince sıcaklıkları sabit kalırFendelisi.com🌏: 1. Maddenin Hâl Değişimi

Saf katılar belirli sıcaklık değerlerinde donarlar. Bu sıcaklığa donma sıcaklığı(noktası) denir. Saf maddelerin erime ve donma noktaları birbirine eşittir. Eğer madde saf madde değil karışım ise belirli bir hal değişim sıcaklığına sahip olmaz. Ayrıca hal değiştirme süresince sıcaklık değeri sabit kalmaz.

Buharlaşma

Sıvı maddelerin ısı alarak gaz hale geçmesine buharlaşma denir. Sıvılar belirli bir sıcaklık değerinde buharlaşmaz. Her sıcaklık değerinde buharlaşabilir. Bu sebeple buharlaşma noktası ya da buharlaşma sıcaklığından bahsedilemez. Ancak sıvıların belirli bir kaynama sıcaklığı(noktası) vardır. Kaynama sıvıların en hızlı şekilde buharlaştığı andır. Saf sıvıların kaynaması sırasında sıcaklık değişmez. Buharlaşma ile kaynama arasındaki farklılıklar ise şu şekilde özetlenebilir.

  • Buharlaşma sıvının yüzeyinde olur, kaynama sıvının her tarafında olur.
  • Buharlaşma her sıcaklıkta olur, kaynama belirli bir sıcaklıkta olur.
  • Buharlaşma yavaş, kaynama hızlı gerçekleşiKaynama Nedir 5.Sınıf Fen Bilimleri

Yoğuşma(Yoğunlaşma)

Gaz maddelerin dış ortama ısı vererek sıvı hale geçmesine yoğuşma denir. Buluttan yağmur yağması, sis oluşması, sabahları otların üzerinde çiy oluşması, soğuk havada camlarda buğulanma olayları yoğuşmadan kaynaklanır

MADDENİN HAL DEĞİŞİMİ (5.SINIF)

Süblimleşme

atı haldeki maddenin ısı alarak doğrudan gaz haline geçmesine süblimleşme denir.
Süblimleşme sırasında madde sıvı hale geçilmez.Naftalin, iyot, kuru buz (Katı karbondioksit) süblimleşerek katı halden doğrudan gaz hale geçer.

Süblimleşme örnekleri

Kırağılaşma

Gaz bir maddenin ısı vererek doğrudan katılaşmasına kırağılaşma denir.Soğuk havada sabaha karşı araçların üzerine, evlerin çatılarına, ağaçların  üzerine kırağı düşer. Kırağı düşmesi kırağılaşma olayı sonucu oluşur.

Kırağılaşma Nedir? Nasıl Gerçekleşir? - Kimya Öğren

Hazırlayan: Serkan BOLCA- Fen Bilimleri Öğretmeni

Bir cevap yazın