Canlıların Sınıflandırılması

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

Canlıların sınıflandırılması çalışmalarında canlıların çeşitli özellikleri dikkate alınmıştır. Canlılar çok eski dönemlerde  için karada, suda ve havada yaşayanlar,  için otlar, çalılar ve ağaçlar olarak sınıflandırılmıştır. Ancak bilimsel çalışmalar geliştikçe canlılar bitkiler ve hayvanlar olarak iki grupta incelenmeye başlanmıştır. Bilimsel çalışmalar arttıkça ve yeni canlı türlerinin bulunmasıyla bu iki grup dışında da canlı türlerinin olduğu belirlenmiş tir. Ayrıca bitkiler çiçeksiz bitkiler ve çiçekli bitkiler olarak, hayvanlar da omurgasız hayvanlar ve omurgalı hayvanlar olarak çeşitli özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Günümüzde yaygın olarak kullanılan canlıların sınıflandırılması şeması aşağıdaki gibidir.

Canlılar Hangi Özelliklerine Göre Sınıflandırılır - fenbilim.net

Canlılar canlının yapısı, beslenme şekli, üreme şekli ve hareket özelliklerine göre sınıflandırılır. Canlıların sınıflandırılması incelenmelerinde oldukça büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Milyonlarca canlı türünü tek tek incelemek oldukça zordur. Ayrıca sınıflandırma canlılar arasındaki akrabalık ilişkilerinin de ortaya konulmasını sağlar.

Canlıların Sınıflandırılması » TechWorm

Mikroskobik Canlılar

Gözle görülemeyecek kadar küçük canlılar olup ancak mikroskopla gözlenebilirler. Mikroskobik canlıların çok geniş bir yaşama alanı vardır. Bu canlıların toprakta, suda, havada yaşayan pek çok türleri vardır. Mikroskobik canlıların bazıları çok zor koşullarda da hayatını devam ettirebilir. Aşırı sıcak çöllerde, buzullarda, havasız ve ışıksız ortamlarda hatta diğer canlıların vücudunda yaşayan mikroskobik canlılar vardır.

Nedir: Mikroskobik Canlılar Nedir? Mikroskobik Canlılar Yaşam Yerleri Bilgileri | by Nedir Bilgiler Haberler | Medium

Mikroskobik canlıların  yararlı ve zararlı türleri de vardır. Zararlı türleri olan mikroplar tifo, kolera, dizanteri, verem, tetanos ve boğaz hastalıklarına neden olur. Dişlerin çürümesi de mikroskobik canlılar sağlar.

Bazı mikroskobik canlılar besinler üzerinde çoğalarak bozulmalara neden olur. Mikroskobik canlıların çoğaldığı besinler tüketilirse zehirler. Bu nedenle son kullanma tarihi geçen ve açıkta satılan besinler tüketilmemelidir.

Küflenmiş yiyecekler zehirlenmeye neden olur mu?

Bazı mikroskobik canlılar ise yararlıdır. Sütten, yoğurt ve peynir yapımında, üzüm suyundan şarap ve bira yapımında, üzüm suyundan sirke yapımında, hamurun mayalanmasında, bitki ve hayvan atıkların çürütülmesinde, antibiyotik üretilmesinde, aşı ve hormon üretilmesinde çeşitli bakteri ve maya mantarlarından yararlanılır.

Mantarlar

Mantarlar, kök, gövde, yaprak ve çiçekleri olmayan canlı grubudur. Mantarların yaprakları ve çiçekleri yoktur. Kök, gövde gibi yapıları bitkilerle benzerlik gösterir. Fakat gerçek kökleri yoktur. Gövde yerine küçük etli bir sap bulunur.

Mantar bitki değildir. Çünkü besinlerini kendileri üretmezler. Besin üretimi için gerekli yeşil renk maddeleri yoktur. Besin ihtiyaçlarını başka canlılardan karşılarlar.

Ilık, karanlık, nemli yerlerde, çoğunlukla ormanlarda ve besin bakımından zengin yiyeceklerin (ekmek gibi), meyve ve sebzelerin üzerinde yaşarlar. Bazı mantarların besin değeri yüksektir ve yiyecek olarak tüketilmektedir. Ancak doğada yetişen birçok mantar çeşidi zararlıdır. Yemek için toplananlar dikkat edilmezse zehirlenmemize neden olabilir.

Mantarlar Dünyası - Aç Gezenler - Kısık Ateş

Mantarlar aşağıdaki şekilde gruplandırılarak incelenmektedir.

Şapkalı Mantarlar

Şapkaya benzeyen şekilleri olan bu mantarların besin değeri oldukça yüksektir. Ancak doğada bulunan birçok türü zehirlidir. Bu konuda çok dikkatli olunmalı ve doğadan toplanan mantarlar risk almamak adına tüketilmemelidir. Bunun yerine marketlerde satılan kültür mantarlarının tüketilmesi önerilmektedir.

Mantar Tüketiminde Doğru Bilinen 8 Yanlış - onedio.com

Küf Mantarları

Bu mantar türleri ekmek ve açıkta uzun süre kalan besinlerin küflenmesine sebep olur. Bitki ve hayvansal atıkların çürütülmesinde görev alır. Ayrıca peynir küfünden penisilin(antibiyotik) üretilir.

Küfteki Zehirden Şifaya

Maya Mantarları

Hamurun mayalanmasında, üzüm suyundan şarap elde edilmesinde ve bira yapımında rol alırlar.

Bölüm 3: Mantarlar Ders Notu - Konu Özeti 1 - 5.Sınıf - 2.Ünite: Canlılar Dünyası - Ders Notları - Ders Notları | Faydalı bir site | (lokmanbas.net)

Hastalık Yapan(Parazit) Mantarlar

Bitki hayvan ve insanlarda çeşitli hastalıklara sebep olurlar. Pamukçuk, saçkıran, el ve ayaklarda, ciltte ve  tırnaklarda mantarlar, bitkilerdeki tütün-mozaik hastalığı bunlara örnek verilebilir.

mantar enfeksiyonu | Bitkisel Tedavi Uzmanı

 

Bitkiler

Bitkiler yeryüzündeki yaşamın temelini oluştururlar. Canlılık için gerekli olan oksijen ve besini üretirler. Bitkiler çok değişik ortamlarda farklı yapılarda olabilirler. Kara ve su ortamlarında, çöllerde birçok bitki çeşidi vardır. Bitkilerin birçok yaşam alanı vardır. Su, kara ve çöl gibi ortamlarda hatta bir kayanın üstünde bile bir yaşam alanı oluşturabilirler.

Bitkiler çiçeksiz bitkiler ve çiçekli bitkiler olmak üzere iki grupta incelenir.

Çiçeksiz Bitkiler

Bu bitkiler az gelişmiştir ve yaşam alanları çeşitlilik gösterir. Bu bitkilerin adlarından da anlaşılacağı gibi çiçekleri yoktur.

  • Oldukça basit yapılı bitkilerdir.
  • Kök, gövde ve yaprakları iyi gelişmemiş veya yoktur.
  • Çiçek ve tohumları yoktur.

çiçeksiz bitkiler | Bitki, Otlar, Eğrelti otu

Çiçekli Bitkiler

Çiçekli bitkiler gelişmiş bitkiler olup çiçek, kök, gövde ve yaprak gibi kısımları bulunur.

Çiçekli Bitkinin Kısımları | Çiçek, Bitki

Kök

  • Bitkinin toprağa tutunmasını sağlar.
  • Görevi bitkiyi toprağa bağlamak, topraktan su ve mineralleri almak, aldığı maddeleri gövdeye iletmektir.
  • Turp, havuç ve şeker pancarı gibi bazı bitkilerde besin depo eder. Bu tür köklere depo kök adı verilir.

Gövde

  • Genellikle toprak üzerinde bulunur ve yaprak, dal, çiçek gibi kısımları taşıyarak bitkinin dik durmasını sağlar.
  • Kök ve yapraklar arasında su ve mineral iletimini sağlar.
  • Patates, yer elması gibi bazı bitkilerde gövdesinde besin depo eder.

Yaprak

Bitkinin yeşil renkli kısmı olup fotosentez, solunum ve terleme olaylarının gerçekleştiği kısımdır.

  • Fotosentez olayında bitki su, karbondioksit ve güneş ışığı kullanarak besin ve oksijen üretir.
  • Solunum olayında yapraklardaki gözeneklerden oksijen alınarak solunum sonucu oluşan karbondioksit dışarı verilir.
  • Terleme olayında yapraklardaki gözeneklerden su damlacıkları dışarı atılarak boşaltım olayı gerçekleştirilir.

Çiçek

Çiçekli bitkilerin üreme organı olup aynı zamanda tohum ve meyvenin oluşmasını sağlayan kısımdır.

Çiçeğin Yapısı, Tozlaşma, Döllenme, Meyve Oluşumu

Erkek Organ

İçerisinde polen(çiçek tozlarını) bulunduran kısımdır.

Dişi Organ

Yumurtalığın bulunduğu, tohum ve meyvenin oluştuğu bölümdür.

Taç Yaprak

Çiçeğin renkli, hoş kokulu kısmıdır.

Çanak Yaprak

Çiçeğin yeşil renkli kısmı olup tomurcuk halindeyken çiçeği korur.

Hayvanlar

Diğer canlı gruplarına göre daha gelişmiş yapıda olan hayvanlar aktif olarak hareket edebilme yeteneğine sahiptir. Bitkiler ve diğer hayvanlarla beslenirler. Kendi içerisinde omurgasız ve omurgalı olmak üzere iki sınıfta incelenirler.

Omurgasız Hayvanlar

Omurga yapısı bulunmayan canlılara verilen genel bir isim olup basit yapılıdırlar. Omurgasız olarak bilinen canlıların yapısında herhangi bir iskelet sistemi yoktur. Bunun yerine bu hayvanların dış kısmında bulunan ve burayı destekleyen bir yapı bulunmaktadır.

Toprak solucanı, sülük, salyangoz, arı, karasinek, sivrisinek, bit, pire, kene, karınca, çekirge, tahta kurusu, hamam böceği, kelebek, deniz yıldızı, ahtapot, mürekkep balığı, denizkestanesi, örümcek, akrep, yengeç, karides, sünger, mercan omurgasız hayvanlara örnek verilebilir.

Omurgasız Hayvanlar - 5. Sınıf - 5. Sınıf - 5. Sınıf - Konu Anlatımı | Vitamin

Omurgalı Hayvanlar

Vücutlarında kemik ve kıkırdaktan oluşan omurgaları bulunan bu canlılar omurgasızlara göre daha gelişmiş yapıdadır. Kendi içerisinde basitten karmaşığa doğru 5 sınıfta incelenirler.

1-Balıklar

  • Vücutları pullarla kaplıdır ve birçok türü bulunmaktadır.
  • Solungaç solunumu yapalar
  • Dış döllenme görülür ve yumurta ile çoğalırlar.
  • Yavru bakımı görülmez

Balıkların Sınıflandırılması, Balık Türleri | balikcil.net

2-Kurbağalar

  • Derileri yumuşak ve nemlidir.
  • Yumurtadan çıktıklarında balığa benzerler ve solungaç solunumu yaparlar.
  • Büyüdükçe başkalaşım geçirerek yetişkin kurbağalara benzerler.
  • Dış döllenme görülür ve yumurtayla çoğalırlar.
  • Yavru bakımı yoktur.

Çocuklar için kurbağalar hakkında 15 muhteşem gerçek En tatlı ev

3-Sürüngenler

  • Vücutları sert pullarla kaplıdır.
  • Yumurta ile çoğalırlar, yavru bakımı görülmez.
  • İç döllenme görülür.
  • Kaplumbağa, yılan, timsah ,kertenkele bu grupta yer alır.

SÜRÜNGENLER: Sürüngenlerin Genel Özellikleri

4-Kuşlar

  • Vücutları tüylerle kaplıdır.
  • Yumurta ile çoğalırlar ve yavru bakımı vardır.
  • İç döllenme görülür.
  • Penguenler de bir kuş türüdür.

Kuşların Sınıflandırılması (Kuşların Alt Sınıfları) - Zooloji

5-Memeliler

  • Vücutları kıllarla örtülüdür.
  • Diğer omurgalılara göre daha gelişmiş yapıdadırlar.
  • İç döllenme görülür, ve doğurarak çoğalırlar.
  • Yavru balımı vardır ve yavrularını sütle beslerler.
  • Suda yaşayan balina, fok, yunus ve yarasa memelidir.

Memelilerin Özellikleri, Yaşamı, Beslenmesi, Üremesi ve Sınıflandırma | Bilgeniz.com

 

    Hazırlayan: Serkan BOLCA- Fen Bilimleri Öğretmeni

Bir cevap yazın